39 ilçe tek tek incelendi: İstanbul'da sel riski altındaki beş ilçe belli oldu

2026-03-24 - 08:29

İstanbul'da sel riskinin en yüksek olduğu beş ilçe belirlendi. Beş ilçe arasında Avrupa Yakası'ndaki noktalar ön plana çıkıyor. İklim değişikliğiyle birlikte etkisi ve sayısı son yıllarda artan seller, yoğun yapılaşmayla birleşip ciddi riskler oluştururken kent içindeki drenaj sorunları ve betonlaşma, yağışların taşkınlara dönüşmesine zemin hazırlıyor. Bu nedenle, İstanbul Teknik Üniversitesi ve İBB Afet Koordinasyon Merkezi (AKOM) işbirliğiyle İstanbul için sel riski haritası hazırlandı. Projenin yürütücüsü Afet Yönetimi Enstitüsü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ömer Ekmekçioğlu, iklim değişikliği ve yoğun kentleşme baskısıyla şiddetli yağışlara bağlı sel olaylarının artması nedeniyle çalışmayı Türkiye'de nüfusun en yoğun olduğu İstanbul'da gerçekleştirdiklerini belirtti. İstanbul'un ilçe bazlı sel risk haritalandırması başlıklı çalışmada kentin ilçe ölçeğindeki sel riskleri, Türkiye'de ilk kez yapay zeka tabanlı bir karar destek algoritmasıyla ve tehlike, maruziyet, kırılganlık unsurlarıyla birlikte ele alınarak değerlendirildi. TÜM İLÇELER TEK TEK İNCELENDİ Çalışmada riski artıran faktörlerin yanı sıra bölgedeki uyum kapasitesi gibi riski azaltıcı unsurları da değerlendirdiklerini kaydeden Ekmekcioğlu, şunları kaydetti: "- Tehlike bağlamında yaklaşık 15 farklı göstergeyi, risk bağlamında ise hem kırılganlık hem de maruziyet olarak toplamda yaklaşık 20 göstergeyi ilçe bazlı olarak belirledik. - Her bir göstergeye ilişkin verileri toplayarak analiz ettik ve İstanbul genelinde sel riskinin mekansal dağılımını ortaya koyduk." SEL RİSKİNİN EN YÜKSEK OLDUĞU İLÇELER Çalışmaya göre, sel riskinin en fazla olduğu ilçeler şöyle sıralandı: Fatih Gaziosmanpaşa Bağcılar Güngören Beyoğlu Sel riskinin en az ilçeler ise Adalar, Şile, Silivri, Sarıyer ve Çekmeköy olarak belirlendi. Ekmekcioğlu, Avrupa Yakası'nda Silivri, Çatalca ve Sarıyer'in bazı bölgeleri ile Anadolu Yakası'nda Şile'de sel riskinin görece daha az olduğunu aktardı. İSTANBUL'DA SEL RİSKİ OLAN İLÇELER SIRALAMASI Ekmekcioğlu'nun verdiği bilgilere göre, ilçelerin sel riski sıralaması ve risk puanları şöyle: Sıralama İlçeler Risk Puanı 1 Fatih 0,7750 2 Gaziosmanpaşa 0,7505 3 Bağcılar 0,7340 4 Güngören 0,7305 5 Beyoğlu 0,7211 6 Bahçelievler 0,7109 7 Bayrampaşa 0,7093 8 Zeytinburnu 0,6812 9 Esenler 0,6616 10 Kağıthane 0,6516 İSTANBUL'DA SEL RİSKİ OLAN İLÇELER SIRALAMASI 11- Şişli 0,6392 12- Esenyurt 0,6142 13- Küçükçekmece 0,5816 14- Kadıköy 0,5615 15- Ataşehir 0,5366 16- Ümraniye 0,5339 17- Üsküdar 0,5297 18- Bakırköy 0,4818 19- Sultanbeyli 0,4576 20- Sultangazi 0,4542 İSTANBUL'DA SEL RİSKİ OLAN İLÇELER SIRALAMASI 21- Kartal 0,4478 22- Beşiktaş 0,4301 23- Avcılar 0,4090 24- Beylikdüzü 0,3983 25- Sancaktepe 0,3941 26- Maltepe 0,3803 27- Pendik 0,2895 28- Başakşehir 0,2880 29- Arnavutköy 0,2877 30- Tuzla 0,2865 İSTANBUL'DA SEL RİSKİ OLAN İLÇELER SIRALAMASI 31- Büyükçekmece 0,2821 32- Eyüpsultan 0,2685 33- Çatalca 0,2371 34- Beykoz 0,2338 35- Çekmeköy 0,2212 36- Sarıyer 0,1880 37- Silivri 0,1831 38- Şile 0,1377 39- Adalar 0,1376 "İSTANBUL'UN YÜZDE 10'U YÜKSEK TEHLİKE ALTINDA" Riskin en önemli unsurunun insan varlığı, dolayısıyla nüfus ve yapılaşma olduğunu kaydeden Ekmekcioğlu, şu bilgileri paylaştı: "- İstanbul'un özellikle merkez kuşağına baktığımızda yani nüfus yoğunluğunun fazla olduğu Esenler, Güngören, Bağcılar gibi bölgelere baktığımızda buralarda sel riskinin fazla olduğunu gözlemleyebiliyoruz. - Bizi aynı zamanda bu noktada geçmişte meydana gelmiş kronik sel baskınları doğruluyor. Yine keza Fatih'i de buna örnek verebiliriz. Avrupa Yakası'nda bu ilçelerden bahsedebiliriz. Anadolu Yakası'na geldiğimizde de Üsküdar, Ümraniye, Ataşehir, Kadıköy gibi ilçelerde sel riskinin Anadolu Yakası içerisinde yüksek olduğunu ifade edebiliriz. Ancak Avrupa Yakası'ndaki ilçelerle kıyaslandığında burada sel riskinin biraz daha düşük olduğunu gözlemliyoruz." Riskin yüksek olduğu bölgelerin İstanbul nüfusunun önemli bir bölümünü barındırdığına dikkati çeken Ekmekcioğlu, şöyle devam etti: "- İstanbul için yaptığımız tehlike analizlerinde esasında şunu gördük, İstanbul'un yüzey alanı bakımından yaklaşık yüzde 10'luk bir kısmı yüksek tehlike, yüzde 10'luk bir kısmı orta tehlike, yüzde 80'lik bir kısmı ise düşük ve çok düşük olarak ifade edebileceğimiz kategorilerde sel tehlikesi altında. - Ancak tekrar söylemek gerekir ki dikkat edilmesi gereken nokta özellikle yüksek tehlike altında olarak ifade ettiğimiz yüzde 10'luk bir yüzey alanı kısmı. Çok ciddi bir nüfus yoğunluğunu barındırıyor. Bu bölgelerde nüfus yoğunluğunun etkisiyle sel riski artıyor." SEL RİSKİNİ AZALTMAK İÇİN ÖNERİLER Ömer Ekmekcioğlu, sel riskini azaltmak için şu önerilerde bulundu: "- İstanbul gibi yoğun kentleşmiş bir şehirde biz aslında doğa temelli çözümleri, yağmur suyu hasadı, yağmur bahçeleri, geçirimli zeminler gibi doğadan esinlenen çözümleri öneriyoruz. - Bu noktada özellikle çatılarda yağmur suyunun biriktirilmesi, hem yağmur suyunun geri kazanımı bağlamında farklı bir kullanım alternatifi olarak değerlendirilmesini hem de özellikle çok hızlı şekilde yağmur suyunu akışa geçiren çatılarda yağmur suyunun tutulması ve yağışın akışa dönüşmesinin geciktirilmesi, İstanbul'da sel tehlikesiyle baş etme noktasında hayata geçilecek önemli unsurlar olarak karşımıza çıkıyor."